O‘zbekistonda 2026-yil kuzi sernam kelishi kutilmoqda
2026-yil kuzida O‘zbekistonning katta qismida yog‘ingarchilik me’yordan ko‘p bo‘lishi kutilmoqda. 2026–2027-yil qishi ham sernam kelishi mumkin. Iqlimshunos Erkin Abdulaxatov bu boradagi sharhida Jahon meteorologiya tashkiloti (WMO) prognozlari va tarixiy kuzatuvlarga e’tibor qaratdi.
Tashkilotning 2026-yil sentabr–noyabr oylariga mo‘ljallangan mavsumiy prognozida Markaziy Osiyoning ayrim qismlarida me’yordan ko‘p yog‘ingarchilik kuzatilishi ehtimoli oshgani ko‘rsatilgan. Xususan, tashkilot prognozida me’yordan ko‘p yog‘ingarchilik ehtimoli Arabiston yarimorolining shimoliy qismlaridan Markaziy Osiyogacha cho‘zilishi qayd etilgan.
Izoh: Har ikki xarita ham 2026-yil sentabr–noyabr oylariga oid. Chapdagi xaritada kuzgi havo harorati, o‘ngdagisida esa shu davrdagi yog‘ingarchilik miqdorining me’yorga nisbatan qanday bo‘lishi prognoz qilingan.
Abdulaxatovning aytishicha, prognoz xaritalarida O‘zbekiston uchun ham ijobiy holat kuzatilmoqda.
“Yog‘ingarchilik kesimida Farg‘ona vodiysi viloyatlari, Qirg‘iziston va Tojikiston tog‘liklari hamda Toshkent, Sirdaryo va Jizzax viloyatlarida me’yordan ancha ko‘p yog‘ingarchilik ko‘rsatilyapti. Asosiy yog‘inlar oktyabr–noyabr oylarida bo‘lishi prognoz qilinyapti”, — dedi iqlimshunos.
Tashkilotning ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil kuzida El-Nino yanada kuchayishi kutilmoqda. Nino 3.4 hududida suv harorati anomaliyasi sentabr–noyabr uchun o‘rtacha 3,6 darajaga yetishi, jarayon noyabr–dekabrda eng yuqori nuqtaga chiqishi prognoz qilingan. Shuningdek, kuzda Osiyoning katta qismida harorat me’yordan yuqori bo‘lish ehtimoli oshgan.
Qish qanday kelishi mumkin?
Iqlimshunosning ta’kidlashicha, Jahon meteorologiya tashkiloti hozircha 2026–2027-yil qishi bo‘yicha alohida prognoz taqdim etmagan. Shu sabab u qish haqidagi taxminini kuchli El-Nino kuzatilgan tarixiy davrlar bilan qiyoslash asosida bildirgan.
Adulaxatov 1877–1878-yillardagi vaziyatni hozirgi jarayonlarga tarixiy analog sifatida keltirdi. Uning ma’lumotiga ko‘ra, 1878-yil yanvarida Toshkentda bir oy davomida qariyb 100 mm yog‘ingarchilik kuzatilgan.
“Ayni bizda analogimiz 1877–1878-yillar bo‘lyapti. 1878-yil yanvar oyida juda ko‘p yog‘ingarchilik kuzatilgan, oy davomida 100 mm ga yaqin yog‘in tushgan”, — dedi u.
Iqlimshunos keltirgan 1912-yilda chop etilgan tarixiy hujjatda esa 1878-yil 1-yanvar kuni Toshkentda suv toshqini sodir bo‘lgani qayd etilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, toshqin oqibatida o‘sha davrdagi teri zavodlaridan birining devori ham qulagan.
2027-yil yozi juda issiq kelishi mumkin
Abdulaxatov 1878-yil yozidagi harorat ko‘rsatkichlariga ham e’tibor qaratdi. Uning aytishicha, o‘sha yil iyul oyining o‘rtacha harorati 30 darajaga yetgan. Bunday yuqori o‘rtacha iyul harorati Toshkentdagi kuzatuvlar tarixida uzoq vaqt takrorlanmagan va 2018-yilda yana 30 darajadan oshgan.
“Nima uchun buni aytyapmiz? Demak, kelgusi yilimiz — 2027-yilning yozi juda ham issiq bo‘lishini prognoz qilishimiz mumkin”, — dedi Erkin Abdulaxatov.
Shu bilan birga, 2026–2027-yil qishi va 2027-yil yoziga oid ushbu xulosalar tashkilotning rasmiy mavsumiy prognozi emas, iqlimshunosning tarixiy analoglar asosidagi qarashlaridir. Tashkilotning hozirgi hisoboti faqat 2026-yil sentabr–noyabr davrini qamrab oladi. Tashkilot mavsumiy xaritalardagi ranglar muayyan ob-havo holati aniq sodir bo‘lishini emas, uning ehtimolini ifodalashini ham ta’kidlaydi.
