Markaziy Osiyoda 80 mln gektardan ortiq yer yaroqsiz holga kelgani ma’lum bo‘ldi. Zarar esa milliardlab
Global Land Outlook’ning mintaqaviy tahlilida Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va O‘zbekistondagi tuproq yemirilishi, sho‘rlanish hamda chang bo‘ronlarining salbiy oqibatlari baholangan. Tadqiqotlarga ko‘ra, hosildorlik va unumdorlikning yo‘qolishi mintaqa mamlakatlariga har yili 2 dan 6 milliard dollargacha moliyaviy talafot keltirmoqda. Shuningdek, iqlim o‘zgarishining eng og‘ir tahlillari amalga oshsa, 2100-yilga borib Tojikiston o‘z muzliklarining 80 foizigacha bo‘lgan qismidan mahrum bo‘lishi mumkin.
Hisobotning O‘zbekistonga bag‘ishlangan bo‘limida ijobiy va tizimli islohotlar alohida e’tirof etilgan. Jumladan, Orol dengizining qurigan tubida 2 million gektar maydonga saksovul ekilishi natijasida chang-tozonni ushlab qolish samaradorligi 35–40 foizga yetgani ta’kidlanadi. Bundan tashqari, mamlakatda 1 million gektar yer tomchilatib sug‘orishga o‘tkazilgani, “Yashil makon” loyihasi hamda daraxtlarni kesishga kiritilgan moratoriy muhim antiinqirozli qadamlar sifatida baholangan.
Atrof-muhit uchun yana bir jiddiy tahdid Orol dengizining qurishi bilan bog‘liq global oqibatlardir. Dengiz tubidan ko‘tarilayotgan tuz va chang zarrachalari hattoki Pomir muzliklarigacha yetib bormoqda. Shu bilan birga, 1960–2022-yillar davomida Orolning qurigan tubidagi organik moddalarning yemirilishi sababli atmosferaga 748 million tonna karbonat angidrid gazi ajralib chiqqan. Ushbu xalqaro hisobotning rasmiy taqdimoti joriy yilning 26-avgust kuni Ulan-Batorda o‘tkaziladigan BMT konferensiyasida bo‘lib o‘tadi.
