Bir asrlik kimyoviy jumboqni yechib, dori vositalari yaratishda inqilob qilgan ikki olim Nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi
Tirik organizmlardagi aminokislotalar va bir qator molekulalarning bir-birini ko‘zguda aks ettiruvchi ikki xil shakli (enantiomerlar) mavjud bo‘lsa-da, tabiatda ularning faqat bittasi uchraydi.
Kimyogarlar uzoq yillar davomida reaksiyalarda faqat kerakli shaklni olishga harakat qilgan, chunki dori vositalarini ishlab chiqarishda ushbu molekulalarning faqat bitta ko‘rinishi davolash xususiyatiga ega bo‘ladi.
Anri Kagan 1986-yilda kimyoviy jarayonlarni boshqarishning mutlaqo yangi usulini kashf etib, kerakli molekula hajmini keskin oshirishga erishgan bo‘lsa, Kenso Soai 1995-yilda ushbu tadqiqotni mantiqiy yakuniga yetkazdi. Soai jarayonda faqat bir xil shakldagi molekulani hosil qiluvchi ilk kimyoviy reaksiyani amaliyotga tatbiq etdi.
Nobel qo‘mitasining ta’kidlashicha, olimlarning ushbu kashfiyotlari zamonaviy farmatsevtika hamda tibbiyotda mutlaqo yangi va samarali dori vositalarini yaratishda poydevor bo‘lib xizmat qilmoqda.
Avvalroq olimlar inson miyasi hujayralarini yorug‘lik orqali boshqarish imkonini beruvchi kashfiyoti uchun Nobel olgani xabar berilgandi.
