Solfy kompaniyasi rahbari O‘zbekiston so‘rovi bilan Moskvada qo‘lga olindi
Holva va Solfy fintex kompaniyalari asoschisi Andrey Basuyev Moskvadagi Sheremetevo aeroportida hibsga olindi. Tadbirkor O‘zbekiston tashabbusi bilan e’lon qilingan xalqaro qidiruv asosida qo‘lga olingan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Basuyev Moskvaga Qirg‘izistondan kelgan va aeroportdayoq ushlangan. Basuyev ayni damda Solfy fintex-platformasiga rahbarlik qiladi. Ushbu platforma O‘zbekiston Milliy banki bilan hamkorlikda foizsiz bo‘lib to‘lash xizmatini yo‘lga qo‘ygandi. Biroq keyinchalik tomonlar tijoriy masalalarda kelishmovchiliklarga bordi va Solfy zimmasiga Milliy bank foydasiga 21 mlrddan ko‘proq qarzdorlik va penya to‘lash majburiyati yuklatildi.
Solfy va Milliy bank
Basuyev Solfydan tashqari Holva fintex platformasining ham ta’sischilardan biri bo‘lgan. Har ikkala fintex platforma aholiga mahsulotlarni foizsiz bo‘lib to‘lash imkoniyatini taqdim etadi.
Solfy kompaniyasi O‘zbekiston bozoriga 2020-yil kirib keldi. Platforma Milliy bank bilan hamkorlikda mahsulotlarni foizsiz bo‘lib to‘lash imkonini beruvchi kartalarni chiqarish bo‘yicha kelishuvga erishdi.
Oradan bir yil o‘tib, hamkorlik shartnomasi imzolandi va 2022 yildan Solfy kartalari muomalaga chiqarila boshlandi.
Biroq 2023-yil oxiriga kelib tomonlar o‘rtasida moliyaviy kelishmovchiliklar paydo bo‘ldi.
Milliy bank Solfy’ni shartnoma bo‘yicha majburiyatlarini bajarmaganini bildirdi. Kompaniya esa, o‘z navbatida bankni hamkorlik shartlarini buzganlikda aybladi.
Bahs sudga oshib, 2024-yil dekabrda Toshkent tumanlararo iqtisodiy sudi Milliy bank da’vosini qanoatlantirdi. Keyingi sud jarayonlari natijasida Solfy zimmasiga bank foydasiga 21,32 milliard so‘m qarzdorlik va penya to‘lash majburiyati yuklatildi.
Xalqaro arbitrajga murojaat va jinoyat ishi
Shundan so‘ng ham ikki tomon bir-birini shartnoma shartlarida buzishda ayblashda davom etdi. 2026-yilning mart oyida Solfy kompaniyasining O‘zbekistondagi direktori O‘ktam Hasanov jinoyat ishi doirasida hibsga olindi.
Buning ortidan vaziyat yanada keskinlashdi. 2026-yil sentyabr oyida rossiyalik Solfy RUS LLC va investor Maksim Poletayev O‘zbekistonga qarshi xalqaro arbitraj jarayonini boshlab, taxminan 100 mln AQSH dollari miqdorida kompensatsiya talab qildi. Ular O‘zbekistonni Rossiya bilan tuzilgan investitsiyalarni o‘zaro himoya qilish to‘g‘risidagi bitimni buzishda ayblamoqda.
Solfy manfaatlarini himoya qiluvchi, Amsterdam & Partners yuridik firmasining iddaosiga ko‘ra, Milliy bank 2024-yilda kompaniyaning 70 foiz ulushini tovon to‘lamasdan O‘zbekiston tomoniga o‘tkazishni talab qilgan. Investorlar bunga rozi bo‘lmaganidan keyin jinoiy ta’qib boshlangan.
Xalqaro arbitraj nizo yuzasidan hali yakuniy qaror chiqarmadi.
O‘z navbatida, Milliy bank manfaatlarini himoya qilayotgan Britaniyaning Grosvenor Law yuridik firmasi 2026-yil iyunda O‘zbekiston sudlarining qarorlarini Angliyada ijro ettirish choralari ko‘rilayotganini ma’lum qilgan.
Basuyevga nisbatan xalqaro qidiruv berilgan bo‘lsa-da, bu borada yakuniy sud hukmi chiqarilmagan, uni O‘zbekistonga ekstraditsiya qilish masalasi ham hal etilmagan.
