Yangi kiyimni yuvmasdan kiyish xavflimi?
Tan olaylik, hayotimizda hech bo‘lmaganda bir marta do‘kondan olgan kiyimimizni yuvmasdan kiyganmiz. Balki hozir ham shunday qiladiganlar bordir. Bu odat qanchalik zararsiz, yoki kiyimdan xavfli biror narsani yuqtirib olish ehtimoli bormi?
Insonni tashqi muhitdagi xavflardan ishonchli himoya qiladigan vositaga — bu teri. Dermatologlarning fikriga ko‘ra, odatda terimizda turli “mavjudotlar” — viruslar, bakteriyalar va hatto zamburug‘lardan iborat katta bir jamoa yashaydi. Ular kasallik qo‘zg‘atuvchi yangi mikroorganizmlarning teriga kirishiga deyarli yo‘l qo‘ymaydi. Ya’ni ifloslangan kiyimga tegish orqali tanamizga yangi infeksiya yuqishi ehtimoli juda past.
Gerpes (odatda lab yoki terida pufakchali toshmalar paydo qiladigan virus), stafilokokk (odam terisi va burun shilliq qavatida uchrashi mumkin bo‘lgan bakteriyalar guruhi. Ayrim turlari infeksiya chaqiradi) yoki rotavirus (asosan bolalarda ich ketishi va qusishga sabab bo‘ladigan virus) kabi qo‘zg‘atuvchilar turli yuzalarda bir necha daqiqadan bir necha soatgacha, kamdan-kam hollarda esa bir necha kungacha yashashi mumkin. Biroq ular odatda odamga xavf tug‘diradigan miqdorda bo‘lmaydi.
Nazariy jihatdan, kasallik qo‘zg‘atuvchisi kiyimdan organizmga kirishi uchun terida yara bo‘lishi kerak. Lekin bu ancha katta yoriq bo‘lishi, odam esa kasallangan kishi bilan bevosita aloqada bo‘lishi lozim. Matoga tushgan ter yoki so‘lakning bunday yaraga tegishi ehtimoli esa juda past. Bundan tashqari, masalan, A va B gepatitiga qarshi emlashlar infeksiyalardan ishonchli himoya qiladi.
Inson terisi juda tez tiklanadi va himoya vazifasini yaxshi bajaradi. Shu bois, masalan, metroda odamlar orasida yurganimiz bilan tanamizga toshma toshib ketmaydi. Infeksiyalar terining kuchli himoya to‘sig‘idan o‘tib, qon oqimiga kira olmaydi.
Parazitlar-chi?
Umuman olganda, kiyim almashtirish xonasida yangi kiyim orqali parazit yuqtirib olish ehtimoli deyarli nolga teng. Gijjalar haqida gap ketganda, ular organizmga kirishi uchun odam ularni yutib yuborishi kerak.
Mutaxassisning ta’kidlashicha, ovqatdan oldin qo‘lni yuvish, meva-sabzavotlar, idish-tovoq va anjomlar tozaligiga rioya qilish kabi oddiy ehtiyot choralariga amal qilinsa, parazit yuqtirish xavfi juda past bo‘ladi.
Allergiya haqida nima deyish mumkin?
Allergiya yuz berishi mumkin, ammo bunday holat juda kam uchraydi. Masalan, gulchangga allergiyasi bor odam boshqa kishi kiyib ko‘rgan kiyimdan gulchang tegib, aks ta’sir sezishi mumkin. Lekin buning uchun kiyimga gulchang ko‘p tushgan va u teriga zich tegib turishi kerak. Ba’zi odamlarda sintetik mato yoki kiyim bo‘yog‘i terini qichishtirishi, qizartirishi yoki toshma chiqarishi mumkin. Odatda bu belgilar tezda o‘tib ketadi.
Xulosa qilganda., yangi kiyimdan infeksiya yuqtirish xavfi juda past. Bunda vaqt va muhit muhim: kiyim fabrikadan xaridorgacha yetib kelguniga qadar bir necha oy o‘tishi mumkin. Mato esa g‘ovak va quruq bo‘lgani uchun unda virus hamda bakteriyalar tez nobud bo‘ladi.
