O‘zbekistonda erta nikoh va “ZAKS”dan o‘tmasdan diniy nikoh o‘qitganlik uchun jarimalar oshirildi
O‘zbekistonda nikoh yoshi va nikoh tuzish tartibi to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun jazolarni kuchaytirishni nazarda tutuvchi qonun qabul qilindi. Hujjat prezident tomonidan 14-oktabr kuni imzolandi.
Xususan endilikda voyaga yetmagan shaxs bilan amalda nikoh munosabatlariga kirishganlik uchun — 4,4 mln so‘mdan 6,6 mln so‘mgacha. Ilgari jarima 2,2 mln so‘mdan 4,4 mln so‘mgacha edi.
Shuningdek, voyaga yetmagan shaxsni nikoh yoshiga yetmasdan turmushga berish yoki uylantirish uchun ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslarga 8,8 mln so‘mdan 11 mln so‘mgacha jarima solinadi. Ilgari bu miqdor 3,08 mln so‘mdan 6,6 mln so‘mgacha bo‘lgan.
Nikohni davlat ro‘yxatidan o‘tkazmasdan diniy nikoh marosimini o‘tkazganlik uchun 13,2 mln so‘mdan 22 mln so‘mgacha jarima belgilanadi. Bu, jumladan, marosimda voyaga yetmagan shaxs ishtirok etgan holatlarga ham taalluqli. Ilgari jarima 6,6 mln so‘mdan 13,2 mln so‘mgacha edi.
Shuningdek, noqonuniy nikohlar haqida xabar bergan shaxslarga belgilangan shartlarga rioya qilingan taqdirda, undirilgan jarimaning 15 foizigacha miqdorda mukofot berilishi nazarda tutilgan.
2027-yildan esa ilk bor nikohdan o‘tayotgan, har ikki tomoni kamida 21 yoshga to‘lgan yosh oilalarga qo‘shimcha imtiyozlar va boshqa davlat ko‘magini berish rejalashtirilgan. Bu choralar moliyaviy mustaqillikka erishgan va oila qurishga tayyor yoshlarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
Statistikaga ko‘ra, O‘zbekistonda tuzilayotgan nikohlarning 40 foizi 18–19 yoshdagi yoshlar hissasiga to‘g‘ri keladi.
Shuningdek, nikoh yoshini pasaytirish mumkin bo‘lgan asoslarni qonunchilikda aniq belgilash ko‘zda tutilgan. Hozir hokimlar istisno holatlarda va uzrli sabablar — homiladorlik, farzand tug‘ilishi yoki voyaga yetmaganni to‘liq muomala layoqatiga ega deb e’lon qilish — mavjud bo‘lsa, nikoh yoshini 18 dan 17 yoshgacha tushirishi mumkin.
