Surxondaryoda Buyuk ipak yo‘li paydo bo‘lishidan 2 ming yil avval ham pilla yetishtirilgani isbotlandi
O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Antropologiya instituti mutaxassislari xalqaro tadqiqotchilar bilan birgalikda Surxondaryo viloyatidagi Sopollitepa yodgorligidan topilgan uchta pilla bo‘lagini atroflicha o‘rgandi. O‘tkazilgan mikromorfologik va proteom tahlillari ushbu qoldiqlar aynan xonakilashtirilgan tut ipak qurtiga tegishli ekanini ko‘rsatdi.
Radiokarbon tahlili natijalariga ko‘ra, ushbu topilmalar miloddan avvalgi 1940-1765-yillarga oid bo‘lib chiqdi. Muhimi, arxeologlar ayni shu madaniy qatlamdan ipak qurti uchun asosiy ozuqa hisoblangan tut daraxti qoldiqlarini ham aniqlagan. Pilla va tut daraxtining bir joydan topilishi hudud aholisi o‘sha davrdayoq ipak yetishtirish sirlarini yaxshi bilganidan dalolat beradi.
Tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, mazkur kashfiyot Buyuk ipak yo‘lining rasman shakllangan sanasi hisoblangan miloddan avvalgi II asrni o‘zgartirmaydi. Biroq u mintaqada ipak yetishtirish hamda ushbu sohadagi bilimlar almashinuvi mashhur savdo yo‘li ochilishidan qariyb 2 ming yil avval boshlanganini amalda isbotlab berdi.
Avvalroq arxeologlar Surxondaryoda antik davrga oid qadimiy harbiy istehkomni aniqlagani haqida xabar bergan edik.
