Qirg‘iziston ilk milliy sun’iy yo‘ldoshini uchirdi
Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov 1-oktyabr kuni AQShga ishchi tashrifi doirasida mamlakatning ilk milliy sun’iy yo‘ldoshini uchirish marosimida qatnashdi. Sun’iy yo‘ldosh Kaliforniya shtatidagi Vandenberg harbiy-havo bazasidan SpaceX kompaniyasining Falcon 9 raketa tashuvchisi yordamida orbitaga chiqarildi.
U bitta raketa bilan uchirilgan kosmik apparatlar guruhi tarkibida orbitaga olib chiqildi. Loyihani Qirg‘iziston va Birlashgan Arab Amirliklari hamkorlikda amalga oshirgan. Sun’iy yo‘ldosh Bishkekdagi boshqaruv markazidan nazorat qilinadi.
Sun’iy yo‘ldoshdan olingan ma’lumotlar qishloq xo‘jaligi yerlari, muzliklar, suv havzalari, o‘rmonlar va yaylovlarni kuzatish, tabiiy ekotizimlardagi o‘zgarishlarni aniqlashda ishlatiladi. Shuningdek, ular yer osti boyliklaridan noqonuniy foydalanish, ruxsatsiz chiqindixonalar va boshqa ifloslanish manbalarini aniqlash hamda logistika yo‘nalishlarini optimallashtirishga yordam beradi.
Kosmik ma’lumotlar qurg‘oqchilik, suv toshqini, ko‘chki, sel va o‘rmon yong‘inlari kabi tabiiy xavflarni erta aniqlash uchun ham qo‘llanadi. Bu xavfga tezkor javob qaytarish va ehtimoliy zararni kamaytirish imkonini beradi.
Kelgusida sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlarini davlatning raqamli tizimlariga integratsiya qilish, ular asosida fazoviy xaritalar va tahliliy modellar yaratish rejalashtirilgan. Bu ma’lumotlardan davlat qarorlarini qabul qilish, investitsiyalarni rejalashtirish va davlat dasturlari ijrosini nazorat qilishda foydalaniladi. Sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlarini superkompyuter texnologiyalari bilan birga qo‘llash Qirg‘izistonning iqtisodiy va tabiiy resurslarini samaraliroq boshqarishga xizmat qilishi kutilmoqda.
