O‘zbekistonda pulli avtomobil yo‘llarini tashkil etish tartibi ishlab chiqildi
O‘zbekistonda avtomobil yo‘llarini rivojlantirish, ulardan foydalanish va yo‘l faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan “Avtomobil yo‘llari to‘g‘risida”gi qonun qabul qilindi. Hujjat avtomobil yo‘llarining tasnifi, ulardan foydalanish tartibi hamda sohadagi vakolatli organlarning vazifalarini belgilaydi.
Qonunga ko‘ra, O‘zbekistondagi avtomobil yo‘llari umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining ko‘chalari (ichki avtomobil yo‘llari) hamda xo‘jalik avtomobil yo‘llariga bo‘linadi. Foydalanish rejimiga qarab ular bepul yoki belgilangan tartibda pulli bo‘lishi mumkin.
Hujjatda umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llari davlat mulki ekani, ular Avtomobil yo‘llari qo‘mitasi tasarrufida bo‘lishi va cheklanmagan doiradagi transport vositalari harakati uchun mo‘ljallanishi belgilandi. Shuningdek, yo‘llarning toifasiga qarab ajratilgan mintaqaning minimal kengligi belgilandi. Unga ko‘ra,
- - I toifada 80 metr;
- - II toifada 60 metr;
- - III–IV toifalarda 40 metr;
- - V toifada esa 25 metr.
Bundan tashqari, qonunda yo‘l bo‘yi mintaqasi tushunchasi ham mustahkamlanib, unda transport harakati xavfsizligini ta’minlash maqsadida yerdan foydalanishning alohida shartlari joriy etilishi nazarda tutilgan. Avtomobil yo‘llari qo‘mitasi esa mazkur sohadagi maxsus vakolatli organ etib belgilandi.
Shuningdek, qonun bilan pulli avtomobil yo‘llarini tashkil etish tartibi ham belgilandi. Unga ko‘ra, pulli avtomobil yo‘llarini qurish, rekonstruksiya qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risidagi qaror Prezident yoki Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilinadi. Bunda fuqarolar uchun muqobil bepul yo‘l mavjud bo‘lishi shart.
Qonunga asosan, avtomobil yo‘llarini ta’mirlash va saqlash ishlari yo‘l egalari tomonidan amalga oshiriladi. Yirik gabaritli va og‘ir vaznli transport vositalari esa avtomobil yo‘llarida faqat maxsus ruxsatnoma asosida harakatlanishi mumkin.
Shuningdek, pulli yo‘ldan foydalanish uchun operator bilan ommaviy shartnoma yo‘lga kirish, to‘lov punktida yo‘l haqini to‘lash yoki yo‘l talonini xarid qilish orqali tuziladi. Pulli yo‘llarda undiriladigan to‘lov evaziga transport vositalari uchun yuqori tezlik rejimi va butun yo‘nalish bo‘ylab yuqori darajadagi servis xizmatlari ta’minlanishi ko‘zda tutilgan.
