O‘zbekistonda mehnatga layoqatli fuqarolar soni 21,7 mlnni tashkil etdi. Pensionerlar soni ham ko‘paydi
O‘zbekistonda pensiya olayotgan fuqarolar 2025-yil yakunlari bo‘yicha 4,4 million kishini tashkil etdi. Bu haqda Statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Ushbu ko‘rsatkich 2024-yilga nisbatan 186,6 ming kishiga yoki 4,4% ga ko‘pdir.
Ta’kidlash joizki, pensiya oluvchi fuqarolar soni har yili o‘sib bormoqda. Xususan:
2021 yilda – 3 713 100 nafar;
2022 yilda – 3 896 900 nafar;
2023 yilda – 4 066 200 nafar;
2024 yilda – 4 246 400ming nafar;
2025 yilda – 4 433 0000 ming nafarni tashkil etgan.
Shuningdek, O‘zbekiston aholisining 55,7 foizi mehnatga layoqatli yoshda ekani ma’lum qilindi. Aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish tadbirining dastlabki natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston aholisining 21,7 mln nafari mehnatga layoqatli yoshdagi aholi hisoblanadi.
Bu jami aholining 55,7 foizini tashkil etadi. Aholining yosh guruhlari bo‘yicha tarkibi quyidagicha:
- mehnatga layoqatli yoshdan kichik aholi – 12,5 mln kishi (32,0 foiz);
- mehnatga layoqatli yoshdagi aholi – 21,7 mln kishi (55,7 foiz);
- mehnatga layoqatli yoshdan katta aholi – 4,8 mln kishi (12,3 foiz).
- Ushbu raqamlar 21,7 mln mehnatga layoqatli aholi hozirda 4,43 mln pensionerni boqayotgani haqida gapirmoqda. Ya’ni har 1 nafaqaxo‘rga taxminan 5 nafar mehnat yoshidagi fuqaro to‘g‘ri kelyapti.
- Pensionerlar soni juda barqaror va tez sur’atda o‘syapti (2021-yildagi 3,7 milliondan 2025-yilda 4,4 millionga yetgan — 4 yil ichida ~19,3% ga ko‘payish).
- Biroq, O‘zbekistonning eng katta yutug‘i – uning yoshligida. Aholining 32 foizi (12,5 mln kishi) hali yosh qatlam. Yaqin 10–15 yil ichida bu ulkan qatlam mehnat bozoriga kirib keladi. Agar davlat ularni ish joylari bilan ta’minlay olsa, ular to‘laydigan soliqlar o‘sib borayotgan pensionerlar “armiyasi”ni bemalol boqishga yetadi.
- Hozirgi eng katta qatlam — 55,7% (21,7 mln kishi) bo‘lgan mehnat yoshidagilar kelgusi 20–30 yilda yoppasiga pensiyaga chiqa boshlaydi. O‘shanda davlat byudjeti va pensiya tizimi misli ko‘rilmagan bosim ostida qolishi mumkin. Bugungi yosh avlod (32%) kelajakda bu ulkan massani boqishi kerak bo‘ladi.
- O‘zbekiston demografik jihatdan “yosh mamlakat” statusini saqlab turibdi (mehnatbop aholi pensionerlardan 4,5 baravar ko‘p). Agar davlat hozirgi 21,7 mln mehnatga layoqatli aholini to‘liq rasmiy ish joyi va oylik bilan ta’minlab, ulardan ijtimoiy soliq undira olsa — pensiya tizimi inqirozga uchramaydi. Aks holda, pensionerlar sonining yiliga 4,4% lik o‘sishi yaqin yillarda byudjetni biroz qiynab qo‘yishi mumkin.
