O‘zbekistonda yangi pensionerlarning 61 foizi to‘liq ish stajisiz pensiyaga chiqmoqda
O‘zbekistonda 2025-yilda yangi tayinlangan pensiyalarning 61 foizi to‘liq ish stajiga ega bo‘lmagan fuqarolarga to‘g‘ri kelgan. 2010-yilda bu ko‘rsatkich atigi 6 foizni tashkil etgan.
Pensiya jamg‘armasining ma’lumotlariga ko‘ra, qonunchilikda to‘liq pensiya tayinlanishi uchun erkaklardan 25 yil, ayollardan esa 20 yil ish staji talab etiladi. Belgilangan minimal stajga ega bo‘lmagan fuqarolarga esa mavjud ish stajiga mutanosib ravishda to‘liq bo‘lmagan ish staji bilan pensiya tayinlanadi.
2025-yilda har uch nafar yangi pensionerning qariyb ikki nafari to‘liq ish stajiga ega bo‘lmagan. Umumiy pensionerlar tarkibida ham bunday fuqarolar ulushi 2010-yildagi 3 foizdan 2025-yilda 39 foizgacha oshgan.
Bunga norasmiy mehnat, ish haqining “konvert”da to‘lanishi, ijtimoiy soliqning to‘lanmasligi hamda ayrim mehnat davrlarini tasdiqlovchi hujjatlarning mavjud emasligi asosiy sabablar sifatida ko‘rsatilmoqda.
Pensiya miqdori fuqaroning rasmiy ish staji, ish haqi va to‘langan ijtimoiy soliq miqdoriga bog‘liq. Shu sababli norasmiy bandlik nafaqat bugungi daromadga, balki kelgusidagi pensiya miqdoriga ham ta’sir qiladi.
- Eslatib o‘tamiz, avvalroq ish haqi 7,6 million so‘mgacha bo‘lgan fuqarolarning pensiya jamg‘armasiga davlatdan 2,5% qo‘shib berilishi xabar qilingan edi.
- Endilikda Ozarbayjonda ishlagan o‘zbekistonliklarning staji pensiya tayinlashda kuyib ketmaydigan bo‘ldi. Pensiya ta’minoti bo‘yicha imzolangan bitimga ko‘ra, ikki mamlakatda mehnat qilgan fuqarolarning mehnat stajini o‘zaro tan olish va pensiya huquqlarini to‘liq muhofaza qilishni ko‘zda tutadi.
