Markaziy Osiyodagi yerlarning chorak qismi ishdan chiqdi, zarari milliardlab dollarni tashkil qilmoqda
BMT hisob-kitoblariga ko‘ra, mintaqa aholisining deyarli 30 foizi – ya’ni 24 millionga yaqin kishi degradatsiya bo‘lgan hududlarda istiqomat qilmoqda. Yer unumdorligining yo‘qolishi va atrofdagi ekologik tanglik mintaqa iqtisodiyotiga har yili 2 milliarddan 6 milliard dollargacha to‘g‘ri keladigan ulkan zarar keltirmoqda. Vaziyatni iqlim o‘zgarishi yanada og‘irlashtirmoqda, chunki Markaziy Osiyoda harorat global o‘rtacha ko‘rsatkichdan ikki baravar tez ko‘tarilmoqda, so‘nggi yarim asrda esa muzliklar maydoni 30 foizga qisqarib ketgan.
Mintaqadagi eng jiddiy muammolardan biri qum va chang bo‘ronlari bo‘lib, xususan, Qozog‘iston hududining 78 foizi cho‘llanish xavfi ostida qolmoqda. Bundan tashqari, Orol dengizining qurigan tubidan har yili atmosferaga 75 million tonnagacha tuz hamda zaharli chang ko‘tariladi. Ushbu tanglikka qarshi kurashish maqsadida O‘zbekistonda Orolning qurigan tubidagi 2 million gektar maydonga saksovul ekildi hamda 1 million gektar ekin maydonlarida tomchilatib sug‘orish texnologiyalari joriy etildi.
Xalqaro ekspertlarning ta’kidlashicha, yerlarni tiklashga yo‘naltirilgan har bir dollar sarmoya 30 yil ichida 5 dollargacha iqtisodiy naf keltirishi va migratsiya bosimini kamaytirishi mumkin. Qum bo‘ronlari, yer degradatsiyasi hamda suv tanqisligi bir vaqtning o‘zida bir nechta qo‘shni davlatga ta’sir ko‘rsatgani sababli BMT Markaziy Osiyo mamlakatlarini birgalikda harakat qilishga chaqirmoqda.
