Elektromobil oluvchilarga kredit foizining bir qismi qoplab berilishi taklif qilinmoqda
O‘zbekistondaAholiga elektromobil sotib olish uchun ajratilgan kreditlar boʻyicha foiz toʻlovlarining bir qismini qoplab berish taklif qilinmoqda.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi tegishli kompensatsiya mexanizmini joriy etishni nazarda tutuvchi hukumat qarori loyihada qiymati 412 mln so‘mgacha bo‘lgan elektromobillarni birlamchi bozordan xarid qilish uchun olingan 300 mln so‘mgacha bo‘lgan avtokreditlarning dastlabki ikki yilidagi foiz xarajatlarining bir qismi qoplanadi. Bunda kompensatsiya kredit stavkasining 16 foizdan yuqori bo‘lgan qismiga, ammo ko‘pi bilan 8 foiz bandgacha tatbiq etilishi mumkin.
Kompensatsiya kreditning dastlabki ikki yili uchun hisoblanadi. Davlat kredit stavkasining 16 foizdan yuqori bo‘lgan qismini qoplaydi, biroq kompensatsiya miqdori 8 foiz banddan oshmaydi. Masalan, kredit stavkasi 20 foiz bo‘lsa, uning 16 foizdan yuqori bo‘lgan 4 foiz bandi kompensatsiya doirasiga tushadi.
Mazkur tartib faqat tashqi elektr manbaidan quvvatlanadigan, ichki yonuv dvigateliga ega bo‘lmagan M1 toifasidagi elektromobillarga nisbatan qo‘llanadi. Kredit birlamchi bozordan avtomobil xarid qilish uchun milliy valyutada ajratilgan bo‘lishi lozim.
Kompensatsiyadan foydalanish uchun fuqaro avtokredit olish vaqtida bankka topshiradigan arizasida ushbu imkoniyatdan foydalanmoqchi ekanini alohida ko‘rsatadi. Buning uchun u bank talablari asosida kreditga layoqatli deb topilgan va boshqa kreditlar bo‘yicha muddati o‘tgan qarzdorligi bo‘lmagan bo‘lishi kerak.
Bank qarz oluvchining shartlarga muvofiqligini tekshiradi. Kompensatsiya rad etilgan taqdirda, fuqaro uch ish kuni ichida rad etish sabablari haqida xabardor qilinishi kerak. Kompensatsiyaning mavjudligi va uning miqdori kredit shartnomasida ham aks ettiriladi.
Mablag‘larni banklarga Iqtisodiyot va moliya vazirligi ajratadi. Banklar har oyning 5-sanasigacha tegishli buyurtmanomani vazirlikka yuboradi. Hujjatlar kelib tushganidan so‘ng kompensatsiya mablag‘lari uch ish kunida bankning alohida hisobvarag‘iga o‘tkaziladi, bank esa ularni bir ish kuni ichida kredit shartnomasiga muvofiq hisobga oladi.
Ayrim holatlarda kompensatsiya to‘lovi to‘xtatiladi. Jumladan, qarz oluvchi to‘lovlarni uch oy ketma-ket bajarmasa, kredit muddatidan oldin to‘liq yopilsa, shartnoma bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, shuningdek, taqdim etilgan hujjatlarda noto‘g‘ri ma’lumotlar aniqlansa, kompensatsiya ajratilishi to‘xtatiladi.
Kompensatsiya xarajatlari 2026-yilda respublika budjetining qo‘shimcha manbalari, 2027–2030-yillarda esa Davlat budjeti parametrlarida nazarda tutiladigan mablag‘lar hisobidan qoplanishi belgilangan.
Shuningdek, kompensatsiya mablag‘larining maqsadli sarflanishi uchun banklar javobgar bo‘ladi. Ushbu mablag‘larning sarflanishi ustidan nazoratni Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi amalga oshiradi.
Jamoatchilik loyiha yuzasidan o‘z taklif va mulohazalarini 22-avgustgacha bildirishi mumkin.
